Muscari

Muscari armeniacum

Muscari is familie van de Asparagaceae  

Populaire naam: druifhyacint  

Bloemkleur: blauw, paars, roze of wit - Bloeiperiode: februari – mei, verschilt per soort

Plantdiepte: 10 cm - Plantafstand: 8 cm - Planthoogte: 10 - 25 cm

Toepassingen: border, rotstuinen, onder bomen en heesters, bloemsierkunst, potterie en binnenshuis gebruik

NAAM EN HERKOMST MUSCARI

De wetenschappelijke naam is Muscari, maar ze is beter bekend onder de naam ‘blauwe druifjes’. Ze bevat ruim 60 soorten en stamt oorspronkelijk uit het Middenlandsezee gebied, Centraal- en Zuid-Europa, Noord-Afrika en Centraal- en Zuidwest-Azië. De blauwe druif komt tegenwoordig ook voor in Noord-Europa en de Verenigde Staten. De naam Muscari komt uit het Grieks, moschos, musk en refereert aan de geur. Alle soorten bloeien in het voorjaar maar de Muscari parviflorum bloeit in het najaar.

MUSCARI KLEUREN EN VORMEN

De muscari heeft belvormige bloemen in aarvormige trossen, ze groeit uiteindelijk uit tot wat losbloemige trosjes met een lengte tot 7 cm. De kleur varieert van licht blauw naar heel donkerblauw. Tegenwoordig is ze ook in het wit, geel, roze en meerkleurig te krijgen. De kleur van het blad is groen, aan de bovenkant lichter grijsgroen. Elk plantje heeft twee tot drie bladen. De bladeren zijn langgerekt en hebben ongeveer de lengte van de bloemsteel. Er zijn 4 groepen: Muscarimia: die zich van de andere groepen onderscheidt door de bloemvorm: die langwerpig en niet gaafrandig is, maar 6 puntjes heeft. Ze doet ook wel denken aan de boshyacinth. Leopoldia: deze groep is meestal langer dan de Muscari, met meer open punten en de afzonderlijke bloemen staan verder uit elkaar en op steeltjes. Deze groep wordt tegenwoordige gezien als een apart geslacht. Botryanthus: de bloemetjes zijn bolvormig en hebben een kleine opening. Pseudomuscari: heeft tamelijk dichtbloemige trossen bloemen, die een grotere opening hebben. Ook deze groep wordt tegenwoordig gezien als een apart geslacht.

Muscari met zijbolletje of broedbol
MUSCARI KOPEN Koop stevige, gezonde, grote bloembollen die gelijkmatig van vorm zijn. Koop nooit bloembollen die zacht of doorweekt zijn, blauwe of groene schimmel hebben, er bedorven uitzien of uitgedroogd zijn of al uitlopers hebben. Deze zijn waarschijnlijk ondeskundig of te lang bewaard. Koop ook geen beschadigde bloembollen want deze zijn gevoelig voor schimmels. Grote bloembollen geven stevige lange stengels en grotere en/of meer bloemen. Meer kooptips.

MUSCARI PLANTEN

De muscari koop je na de zomer en plant je tussen september en november. Ze bloeien in het voorjaar. Plant de bollen in goed gedraineerde zandige grond en geef een beetje water. Ze hebben weinig voedsel of water nodig en doen het goed op een zonnige plek maar ook in halfschaduw. De muscari kan ook in een pot geplant worden. Op die manier kan het voorjaar al in huis gehaald worden. De pot moet goed waterdoorlatend zijn, dus met gaatjes in de onderkant zodat overtollig water kan weglopen. In het voorjaar zijn er kant-en-klare potjes met blauwe druifjes te koop. Meer planttips.

MUSCARI VERZORGING

De blauwe druif heeft niet veel verzorging nodig. De bol bevat genoeg voeding voor de plant om te overleven. Bekijk HIER een fotoreportage over de teelt van Muscari van Fa. Gebr. Pletting uit Heemskerk. Meer verzorgingstips.

VERWILDERING MUSCARI

Nadat de blauwe druif in het voorjaar is uitgebloeid, kunnen de bolletjes gewoon in de tuin of pot blijven staan. De bollen vermenigvuldigen zich en in de loop van de tijd komen er steeds meer bloemetjes in de tuin. Als de plantjes te dicht groeien (om de 4-5 jaar) de bolletjes opnemen als het blad geel wordt (juni-juli), verdelen en onmiddellijk herplanten – met blad – op ruime afstand (10 cm). Meer verwilderingstips.

Muscari culinair
MUSCARI CULINAIR In Puglia, Italië, worden de bolletjes van de wilde kuifhyacint gegeten als groente. Lampascioni, Venusbol, pampasciuni of pampasciuli wordt het genoemd. De Lampascioni (Muscari comosum) is vers te koop op de markten in Puglia. Het bereiden kost veel tijd: Lampascioni bevat slijmstoffen (mucilage ) die keukenbereidingen kunnen binden: • schillen (moeizaam door het kleverige sap), aantal keer wassen en aantal keer koken (bittere smaak verminderen); • schillen (moeizaam door het kleverige sap), kruiswijs insnijden aan de bovenkant en frituren in olijfolie. De bolletjes openen zich in het vet en zien eruit als een bloem;• schillen (moeizaam door het kleverige sap), grillen en dan inmaken in olijfolie en azijn. Bij de Italiaanse online shop van Azienda Agricola Arenazza zijn een aantal producten met lampascioni te koop. De oude Grieken beschouwden de wilde hyacint als een voedzame plant en de medicus Claudius Galenus (131-201) meldt dat de venusbol een zeer geschikt afrodisiacum is. De bollen worden in het vroege voorjaar geoogst (januari t/m april) en zijn, net als truffels, moeilijk te vinden. Zelf aan de slag met deze bolletjes? Ze zijn te koop bij Han de Kroon waar ook de bereidingswijze te vinden is: zie HIER Let op: gebruik alleen eetbare bloemen/bollen van gespecialiseerde leveranciers die eetbare bloemen/bollen telen.

MUSCARI OP DE CATWALK IN HET TUINPALET

Ze combineert mooi met andere voorjaarsbloeiende bloembollen zoals tulp en narcis, maar ook met buxus en azalea. Plant ze in grote groepen om een blauwe of witte zee van bloemen te krijgen. 

BLOEMSIERKUNST MUSCARI 

Op welke manier wordt Muscari geteeld voor de snijbloem. Bekijk HIER een fotoreportage van Fa. Gebr. Pletting uit Heemskerk. 

  • gebruik altijd schone vazen. Doe hierin lauw leidingwater, dat wordt vermengd met de juiste dosering snijbloemenvoeding voor een langere houdbaarheid. Vuil water met daarin veel bacteriën is slecht voor alle bloemen. Het is dan ook aan te raden de bloemen om de drie of vier dagen schoon water te geven met snijbloemenvoeding;
  • snij ca. 2 cm van de steel schuin af, vlak voordat je de bloemen in de vaas plaatst. Doe dit met een scherp mes. Verwijder altijd overtollig blad;
  • zet ze op een koele plek. In een warme kamer of in de zon bloeien ze sneller uit;
  • zet ze niet in de buurt van de fruitschaal. Fruit geeft van nature ethyleengas af waardoor de bloemen sneller verouderen.

CULTIVARS MUSCARI

Muscarimia: ze heeft stevige stelen die trossen grote langwerpige bloemen dragen met zes uitsteeksels onder de mond. Ze geurt en bloeit in geel of wit, licht groen of blauw met bruine lobben die zo klein zijn dat ze op tandjes lijken. 

Muscari muscarimi

Muscari macrocarpum: wordt ook wel het Gouden druifje genoemd. Ze heeft grote bloemetjes, bloeit geel in april/mei en geurt zoet. Ze verwildert goed op zonnige plekken. Ze wordt 20 cm hoog en oorspronkelijk komt ze uit Kreta en zuidwest Turkmenistan. De cultivar ‘Golden Fragrance’ is geschikt voor het Nederlandse klimaat. De lange trosjes zijn bezet met gele buisbloemetjes met elk een purper uiteinde. De bovenste bloemetjes zijn violetkleurig. 

Muscari racemosum: (syn. M. Muscari) de slappe bladeren zijn lijnvorming, blauwachtig groen en langer dan de bloemstengel. De bloemtros van 6-8 cm lang heeft 20-50 afstaande en kort geteelde tot zittende bloemetjes. Ze geuren naar muskus en zijn geelachtig groen. Ze heeft een paar steriele kleine blauwe bloemetjes en bloeit in maart/april. Ze wordt 10-25 cm hoog en komt oorspronkelijk uit Klein-Azië, Kaukasus en Koerdistan. Ze werd in 1596 voor het eerste ingevoerd en kostte toen 10 gulden per stuk. Turkse vrouwen staken de bloem in hun haar als teken dat ze het jawoord gaven.  

Leopoldia groep: de stelen zijn langer dan die van de ander groepen ende bloemen zijn meer verspreid over de tros. De vruchtbare bloemen zijn langer, urn- of buisvorming met een vernauwde mond. Ze bloeit nooit in blauw maar witachtig, gelig, groenachtig of bruin, maar heeft vaak wel een opvallend plukje violette, blauwe of roze steriele bloemen aan de bovenkant van de tros. Ze bloeit in het late voorjaar of de vroege zomer. Er zijn ongeveer 11 soorten bekend die oorspronkelijk komen van de oostelijke Middellandse Zee tot het Midden-Oosten.

Muscari cumosum

Leopoldia comosa: ze heeft een kegelvormige tros van 10-20 cm lang met 40-10 bloemen. De onderste bloemen zijn lang gesteeld en geelachtig/groen/bruin. De bovenste bloemen zijn steriel, kort gesteeld en vormen een violetblauwe/roze kuif. Ze bloeit laat, eind mei en wordt 30-50 cm hoog. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Europa, Balkan, Azië en Noord-Afrika en is beschreven in 1596. Uit deze soort zijn twee vormen ontstaan: ‘Monstrosum’ uit 1611 en de kuifhyacint ‘Plumosum’ (gepluimd) uit 1612 die een nog sterker vertakte bloeiwijze heeft en een pluim vormt. Ze komt in België en Frankrijk nog in het wild voor, alsook in Nederland, maar zeldzaam. Zie: https://www.verspreidingsatlas.nl/0838. Bij deze soorten zijn de steriele bloemen veranderd in gedraaide paarse draden. Ze wordt ook gebruikt als snijbloem. De variëteit courtillerie wordt 20-30 cm hoog, heeft kortere gegolfde bladeren en kleinere bloemen. 

Leopoldia longipes: ze kan tot 60 cm hoog worden en heeft meer dan 200 bloemetjes. Ze bloeit in mauve tot bleekbruin.  

Botryanthus groep:wordt ook wel de echte druifhyacint genoemd. Ze heeft lichtblauwe tot zwartachtig blauwe bolvormige bloemen met een ingesnoerde mond. De trossen zijn compact.  

Muscari armeniacum 'Marleen'

Muscari armeniacum: de populaire naam is Blauw druifje. Dit is het meest geteelde soort. De lijnvormige blauwachtige groene bladeren met een donkergroene achterkant staan in een rozet en zijn iets langer dan de bloemsteel. Ze bloeit donker hemelsblauw met omgebogen en afgeronde witte slippen in april. Ze wordt 15-25 cm hoog en is in 1876 beschreven. Oorspronkelijk komt ze uit Turkije en de Kaukasus en de soortnaam is afgeleid van Armenië. Vroeger werd ze ‘’arme jacob’’ genoemd, omdat er niet veel geld verdiend werd in de teelt. In Nederland komt ze hier en daar in het wild voor: zie https://www.verspreidingsatlas.nl/5093#   De cultivar ‘Blue Spike’ heeft dubbele bloemetjes in zacht blauw en bloeit lang. ‘Cantab’ bloeit laat in cambridge blauw en geurt. De ‘Alba’ is uiteraard wit, als ook ‘Siberian Tiger’. ‘Touch of Snow’ bloeit blauw met een dotje wit bovenop. 

Muscari aucheri 'White Magic'

Muscari aucheri: is vernoemd naar een Franse plantenverzamelaar, P.M.R. Aucher-Eloy. De bladeren zijn lancetvormig, omgebogen en korter dan de bloemstengel. Ze bloeit hemelsblauw in een tros met 6-10 bijna ronde, kleine kort gesteelde en knikkende met driehoekige, witte, omgebogen slippen. Ze bloeit in maart/april, wordt 8-12 cm hoog en komt oorspronkelijk uit Klein-Azië. De variëteit azureum heeft bredere bladeren en bloeit donkerder in februari/maart. De cultivar ‘Blue Magic’ is geschikt voor pottenteelt. ‘Mount Hood’ heeft licht geurende violetblauwe bloemen met een witte top en verwildert goed. ‘White Magic’ is melkwit en ‘Sky Blue’ lichtblauwe bloemen met een witte top.

Muscari botryoides ‘Album’

Muscari botryoides: De slappe bladeren zijn blauwachtig groen en ongeveer even lang als de bloemstengel. De bloemtros heeft 10-20 bloemen en is cilindervormig. De bovenste 6-9 bloemen zijn steriel, zij dienen als lokbloemen. De violet/blauwe bloemetjes zijn urnvormig en hebben witte omgebogen slippen. Ze bloeit in april/mei en verwildert goed. In Nederland komt ze hier en daar in het wild voor: ziehttps://www.verspreidingsatlas.nl/0837. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Europa, de Balkan en Klein-Azië en wordt 15-25 cm hoog. Ze is in 1596 beschreven. De cultivar ‘Album’ is puur wit, de ‘Carneum’ is roze en de ‘Pallidum’ licht blauw.  

Muscari commutatum Picture Oron Peri

Muscari commutatum: ze heeft slappe lijnvormige bladeren die langer zijn dan de bloemstengel. De eivormige tros met 10-20 bloemen bloeit in donker violet met donker violetkleurige omgebogen slippen in april/mei. Ze heeft geen steriele bloemetjes. Oorspronkelijk komt ze uit Griekenland, Syrië en Mesopotamië, wordt 10-15 cm hoog en is beschreven in 1836.

Muscari latifolium 'Grape Ice'

Muscari latifolium: ze heeft meestal maar 1 breed en glimmend blad. Het onderste deel van de trosvormige bloemen zijn steriel en dof donkerblauw. De kuif heeft fertiele bloemen in helderblauw. Ze bloeit in april/mei, wordt 30 cm hoog en komt oorspronkelijk uit Klein-Azië.In Nederland is ze hier en daar aangeplant, zie: https://www.verspreidingsatlas.nl/6894.   

Muscari neglectum Picture Mary Sue Ittner

Muscari neglectum: ze geurt naar pruimen en heeft bijna zwartblauwe bloemetjes met een wit randje. De slappe bladeren zijn dofgroen en meestal langer dan de bloemstengel. De tros bestaat uit 10-30 bloemetjes. De bovenste bloemetjes zijn kleiner, korter gesteeld en lichter van kleur. Ze bloeit in april/mei en komt oorspronkelijk uit Engeland, Zuid-Europa, Balkan en Zuid-Rusland. Ze wordt 15-40 cm hoog en is beschreven in 1780. De variëteit multiflorum bloeit rijker.

Muscari parviflorum Picture Oron Peri

Muscari parviflorum: dit is de enige Muscari die in de herfst bloeit. Oorspronkelijk komt ze uit het Middenlandsezee gebied waar ze moeilijk te vinden is omdat ze zo klein is en meestal onder struiken staat. Ze bloeit in lichtblauw en is beschreven in 1827. In het Grieks betekent “parvus” = klein en “flora” = bloem, dus kleinbloemig. 

Muscari pulchellum Picture יואבשורק Cc-by-sa-3.0

Muscari pulchellum: ze heeft draadvormige, slappe bladeren die langer zijn dan de bloemsteel. De smalle bloemtros heeft 11-18 bloemen in violet/blauw. Ze bloeit vroeg. Oorspronkelijk komt ze uit Griekenland en Klein Azië en ze wordt 10-20cm hoog. Ze is beschreven in 1876. De variëteit amoenum heeft grotere bloemetjes. Ze heeft 2 subspecies: subsp. Clepsydroides en subsp. Pulchellum. 

Pseudomuscari-groep: ze bloeit in blauwtinten, bleek- of helderblauw, klein en met dichtbloemige trossen. Het klokvormige bloemdek heeft geen vernauwde mond.

Pseudomuscai azureum Picture Mary Sue Ittner

Pseudomuscari azureum: ze heeft brede lijnvormige bladeren en een eivormige tros lange azuurblauwe bloemetjes. Ze bloeit in maart/april en de onderste bloemetjes bloeien al als de stengel nog maar 5 cm hoog is. Uiteindelijk wordt ze 20 cm hoog. Ze komt voor in Nederland maar is zeer zeldzaam, zie:https://www.verspreidingsatlas.nl/8299. Oorspronkelijk komt ze uit de bergen van Klein-Azië en ze is in 1856 beschreven. De cultivar ‘Album’ is wit, gewonnen door J. Bijl van Duyvenbode in 1939.

Pseudomuscari pallens Picture Mary Sue Ittner

Pseudomuscari pallens: ze bloeit van licht lila tot wit vanaf half mei. Ze vermeerdert snel door zijbollen (kralen).  

Meer soorten: Pseudomuscari chalusicum, Pseudomuscari coeleste, Pseudomuscari coeruleum, Pseudomuscari forniculatum en Pseudomuscari inconstrictum