Galtonia

Galtonia candicans Picture Mary Sue Ittner

Galtonia is familie van de Asparagaceae

Populaire naam: Kaapse hyacint of Reuzen Zomerhyacint

Bloemkleur: wit met lichtgroen streepje - Bloeiperiode: juli – september 

Plantdiepte: 10 cm - Plantafstand: 15 - 20 cm - Planthoogte: 90 - 120 cm

Toepassingen: border, potterie, bijentuin, bloemsierkunst  

NAAM EN HERKOMST GALTONIA 

Oorspronkelijk komt de Galtonia uit Zuid-Afrika. Het zijn vorstgevoelige bolgewassen die alleen in streken met een zacht wijnbouwklimaat en rondom de Middellandse Zee kunnen overwinteren in de volle grond. De Nederlandse naam is Kaapse hyacint of Reuzen Zomerhyacint. Het is voornamelijk deze soort die voor de tuin wordt gekweekt. Ze is vernoemd naar de Engelsman sir Francis Galton, een ontdekkingsreiziger. De honingbij is een liefhebber van de Galtonia. Deze soort krijgt een eigen plaats hoewel er deskundigen zijn die van mening zijn dat deze plant dezelfde is als Ornithogalum. In de handel wordt echter de naam Galtonia gebruikt.

KLEUREN EN VORMEN GALTONIA 

De Galtonia heeft stevige bloemstelen met ongeveer 20 tot 30 heerlijk geurende hangende witte klokvormige bloemen, met op de achterzijde een lichtgroen streepje. Ze gaan achter elkaar vanaf onder naar boven open. De grijsgroene bladeren zijn half opgaand en bereiken een hoogte van zo’n 30-40 cm.

GALTONIA KOPEN

Koop in het voorjaar stevige, gezonde, grote bloembollen die gelijkmatig van vorm zijn. Koop nooit bloembollen die zacht of doorweekt zijn, blauwe of groene schimmel hebben, er bedorven uitzien of uitgedroogd zijn. Deze bollen zijn waarschijnlijk ondeskundig of te lang bewaard. Let ook op de uitlopers, een klein, groen puntje is geen bezwaar. Koop ook geen beschadigde bloembollen want deze zijn gevoelig voor schimmels. Grote bloembollen geven stevige lange stengels en grotere en/of meer bloemen. Meer kooptips.

GALTONIA PLANTEN

Plant ze in het najaar op een zonnige plek in goed losgemaakte, doorlatende en voedselrijke grond. Zware grond kan met zand verbeterd worden. Ze bloeien dan in juli. De bollen zijn vorstgevoelig, dus afdekken met een dikke laag bladeren of mulch. Ze kunnen ook in april geplant worden, dan bloeien ze in augustus of september. Na een jaar of 3 gaat de kwaliteit van de bollen achteruit en dienen nieuwe bollen geplant te worden of zaad geoogst en gezaaid te worden. Meer planttips.

VERZORGING GALTONIA 

De grond vochtig houden en na het uitlopen en voor de bloei mest toevoegen. Verwelkte bloemen verwijderen. Om zaad te oogsten, de bloemen laten zitten. Zodra de bloemen verwelken geen water meer geven. Om de bollen over te houden tot het volgende jaar, deze voor de eerste vorst uit de grond halen. Laten drogen op een beschutte, luchtige plaats en de verwelkte bladeren verwijderen. De bollen bewaren op een donkere, droge, koele en vorstvrije plaats.Meer verzorgingstips.

VERMEERDERING GALTONIA 

De Galtonia candicans kan vermeerderd worden door het winnen van zaad, dat in de late zomer in een schaal gezaaid kan worden. Laat de zaden eerst een nachtje in warm water weken. Licht en vorstvrij neerzetten. In mei het jaar erna in de tuin planten. De planten bloeien na circa drie jaar. De planten maken maar zelden broedbollen. Meer vermeerderingstips.

GALTONIA OP DE CATWALK IN HET TUINPALET

Ze comineert mooi met Lelie, Anchusa, Alchemilla en Hosta.

BLOEMSIERKUNST GALTONIA

De Galtonia candicans en Galtonia princeps zijn geschikt als snijbloem. Met deze tips geniet je langer van de bloemen:

  • gebruik altijd schone vazen. Doe hierin koud leidingwater, dat wordt vermengd met de juiste dosering snijbloemenvoeding voor een langere houdbaarheid. Vuil water met daarin veel bacteriën is slecht voor alle bloemen. Het is dan ook aan te raden de bloemen om de drie of vier dagen schoon water te geven met snijbloemenvoeding;
  • snij ca. 2 cm van de steel schuin af, vlak voordat je de bloemen in de vaas plaatst. Doe dit met een scherp mes. Verwijder altijd overtollig blad;
  • zet ze op een koele plek. In een warme kamer of in de zon bloeien ze sneller uit;
  • zet ze niet in de buurt van de fruitschaal. Fruit geeft van nature ethyleengas af waardoor de bloemen sneller verouderen.

CULTIVARS GALTONIA

Galtonia candicans Picture Mary Sue Ittner

Galtonia candicans:

de bloeiwijze lijkt op die van een grote hyacint. Ze heeft 18-55 geurende, klokvormige, hangende bloemen die in een tros aan een stengel zitten. De stengels zijn voor meer dan een derde met bloemen bedekt. Ze kan 80 – 125 cm hoog worden. Ze bloeit in puur wit of met wat groen aan de buitenkant. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Afrika (Transaal tot west Natal) waar ze groeit tot 2000 m. In Nederland wordt ze de Kaapse hyacint genoemd. 

Galtonia regalis Picture Nhu Nguyen, Pacific Bulb Society

Galtonia princeps: een zeldzame soort, dat slechts 75 cm hoog wordt. Ze bloeit geurend in wit met een groenachtige waas.   

Galtonia regalis: ze wordt 60 cm hoog en wordt ook wel de gouden berglelie genoemd. Ze bloeit in groen/geel en komt oorspronkelijk uit de Drakensburg bergen in Zuid-Afrika. 

Galtonia viridiflora Picture Nhu Nguyen, Pacific Bulb Society

Galtonia viridiflora:

ze heeft klokvormige, hangende bloemen met een mooie, limoen groene kleur. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Afrika, het blad is blauwgroen en ze wordt 80-100 cm hoog.