Oxalis (voorjaarsbloeiend)

Oxalis acetosella

 Oxalis is familie van de Oxalidaceae
 Populaire naam: Klaverzuring
 Bloemkleur: wit, roze
 Bloeiperiode: april / mei

 Toepassingen: borders, rotstuinen en potterie

bol-knol-wortelstok zon-halfschaduw-schaduw plantdiepte plantafstand groeihoogte verwildering potterie blanco
Bol-Knol Zon-half schaduw 5 cm 5 cm 5 – 30 cm Verwildert Potterie  

NAAM EN HERKOMST OXALIS

De Oxalis komt behalve in de poolgebieden in vrijwel de hele wereld voor. De diversiteit is vooral groot in tropisch Brazilië en in Zuid-Afrika. De naam is een samenstelling van het Griekse oxis: scherp, naar de scherpe smaak van de bladeren en halys: zout, bevat scherp sap, of van alis: zuurachtig. Klaverzuring dankt zijn naam aan de bladeren die op klavers lijken en oxaalzuur bevatten. Ze hebben daardoor een licht zure smaak. Er zijn meer dan 800 verschillende soorten.
We kunnen ze in twee groepen verdelen: winterharde en niet winterharde. Niet winterhard zijn onder andere Oxalis deppei (Geluksklaver), Oxalis lasiandra en Oxalis regnellii. Bovendien bestaat er nog een rubricering, namelijk die van de bloeitijd. De echte voorjaarsbloeiers en de late voorjaarsbloeiers, gecombineerd met zomerbloeiers.

KLEUREN EN VORMEN OXALIS

De bloemen hebben vijf kroonbladen en variëren in kleur van wit, roze, geel tot rood. De hartvormige of lancetvormige bladeren zijn gegroepeerd in een krans. Niet alleen de bloemen sluiten zich in de nacht en bij somber weer, maar veelal ook de bladeren.

SYMBOLIEK OXALIS

Klaver staat uiteraard symbool voor geluk. Een ‘klavertje vier’ is doorgaans een afwijking tenzij het om de Oxalis deppei gaat. De vier bladen vormen een kruis en in menig cultuur vertolkt het voorspoed en bescherming tegen het kwaad. Maar ook ‘klavertje 2 en 5’ hebben folkloristische betekenissen. Ook staat het klaverblad voor gezelligheid als symbool op speelkaarten. En de Dutch clover oftewel witte klaver is het nationale symbool van Ierland, de Ierse shamrock. Binnen dat kader komen we terecht bij St. Patrick, de schutspatroon van Ierland. Op 17 maart St Patrick’s Day draagt een Ier een klaverblad, 3-lobbig zoals de heilige drieëenheid.
Maar klaver staat ook symbool voor witheid (vlekverwijderend op linnengoed). En … voor ziekmakend. Het zou vergiftigen, hart en nieren aantasten, tenzij het gekookt wordt in melk.

OXALIS KOPEN

Koop in het najaar (voor de zomerbloeiers in het voorjaar) stevige wortelstokken, knollen of bollen. Witte klaverzuring is meestal ook voorgekweekt in potten verkrijgbaar. Koop nooit zachte wortelstokken, verschrompelde bollen en knollen of verwelkte jonge planten. Meer kooptips.

OXALIS PLANTEN

Plant de voorjaarsbloeiende Oxalis in het najaar in lichte, zandige en goed water doorlatende grond op een plek in de zon. In een natte winter kunnen de knollen of bollen rotten. Een afdekking met folie of bladeren of rijshout biedt bescherming bij vorst. Omdat de meeste soorten licht- tot zeer vorstgevoelig zijn, worden ze veel in potten geplant. Denk daarbij aan bodem bedekkende klavers in grote potten met zomerbloeiende bolbloemen. De verschillende soorten vragen in de tuin uiteenlopende standplaatsen. Witte klaverzuring geeft de voorkeur aan half beschaduwde tot beschaduwde plaatsen onder houtige gewassen en aan humusrijke, vochtige grond. De overige soorten houden eerder van zon. Ze worden dan ook veelal in rotstuinen geplant. Houd er echter rekening mee dat ze kalk slecht verdragen en beter op lichte, zandige gronden gedijen. Meer planttips.

VERZORGING OXALIS

Dek de planten af met compost. In parkachtige tuinen is bladafval ook geschikt. Dit levert voedingsstoffen en houdt de grond vochtig. Alle soorten hebben een grote waterbehoefte. Bij langdurige droogte dus veel water geven.

VERWILDERING/VERMEERDERING OXALIS

In het najaar kunnen de grote pollen van ingewortelde planten opgegraven en gedeeld worden. Enkele soorten hebben de neiging te woekeren. Vooral Oxalis inops kan zichzelf sterk uitzaaien en daarmee als het ware onkruid worden. Verwijder daarom alle verwelkte bloemen voordat ze zaad kunnen ontwikkelen. Oxalis in pot verhuist in de winter naar een koele, doch vorstvrije plaats. Meer verwilderingstips.

OXALIS CULINAIR GEBRUIK

De bol van de Oxalis tuberosa Molina is zo groot als een ei en kan worden bereid als een soort aardappel in soepen en puree. In Nieuw-Zeeland is het een delicatesse, te vergelijken met de aardpeer. In de Andes vormt de bol die zeer rendabel te telen is, een belangrijk onderdeel van de warme dis der indianen.

OXALIS HUISHOUDELIJK GEBRUIK

Uit het zuur van de Oxalis kan zuurzout worden bereid waarmee vlekken van ijzer, roest, bloed en inkt uit wasgoed verwijderd kan worden.

OXALIS OP DE CATWALK EN HET TUINPALET

Wanneer je de rand van je border wil omlijsten, een rotstuin laten flitsen, de grond van je potten bedekken, dan ontkom je niet aan de Oxalis. De klaverzuring grijpt zich vast en voegt zich erg sociaal naar zijn buren. De pollen verdringen onkruid en de kleuren frissen de tuin op.
En wanneer je nog beschutte ruimte hebt om een perk te ontwerpen, pak dan je denkbeeldige penseel en denk dan aan het kleurenpalet en het plantenaanbod waarmee Oxalis perfect combineert, hetzij ton sur ton, hetzij als een opvallende guirlande door een mooie kleursymfonie.
Het is opvallend, hoe weinig de Oxalis nog steeds gebruikt wordt bij landscaping van buitens en stadsparken.
De in het voorjaar bloeiende klaversoorten combineren mooi met Primula’s en de in de vroege zomer bloeiende Erodium corsicum, Ourisia microphylla, Dicentra peregrina, Aethionema en diverse Campanula’s.
In de zomerperken doen de dan bloeiende klaversoorten het altijd goed als highlights. Wanneer u een perk te vroeg in de zomer al te vaal vindt worden, denk dan na over de rand met Oxalis die u in het volgende voorjaar gaat planten.

IN HET VOORJAAR BLOEIENDE OXALIS

Oxalis acetosellaOxalis acetosella

Populaire naam: witte of roze klaverzuring

Ze bloeit met tere, komvormige bloemen vanuit zoden van 3-lobbige bladeren in april en mei. 

 

 

 

Oxalis adenophylaOxalis adenophylla

Is als tuinplant het meest gangbaar. De zodenvormende plant rust op wortelstokken met vlezige wortels. De bijna 4 cm brede bloemen zijn roze-violet met witte of bruine kelen. Ze verschijnen tussen mei en juli langs grijsgroene samengestelde bladeren in dichte zoden van 10-15 cm hoogte.

 

 

IN DE ZOMER BLOEIENDE OXALIS

Voor een overzicht van en meer informatie over de zomerbloeiende Oxalis, kijk HIER.