Narcis

Narcissus Narcis is familie van de Amaryllidaceae
 Bloeiperiode: februari – mei
 Bloemkleur: wit, geel, oranje, rood en roze

 Toepassingen: ideaal voor vele toepassingen; het veld, bloembedden, plantenbakken en potten, rotstuinen en voor
  binnengebruik.

bol-knol-wortelstok bol-knol-wortelstok plantdiepte plantafstand groeihoogte bloemsierkunst blanco 
Bol Zon/half schaduw 12,5 – 20 cm* 2,5 – 7,5 cm * tot 50 cm Bloemsierkunst  

NAAM EN HERKOMST NARCIS

Het geslacht ontstond in de Late Oligocene tot vroege Miocene tijdperken, op het Iberisch schiereiland en aangrenzende gebieden in Zuidwest-Europa. Nu komt de narcis in heel veel gebieden voor. Narcisbollen zijn giftig en worden door knaagdieren gemeden. U kunt er andere bolgewassen mee beschermen door ze er omheen te planten. Er zijn wel 85 verschillende soorten en de volgende 12 categorieën worden gehandhaafd: Er bestaan ruim 10.000 verschillende rassen. Daaronder zijn één- en tweekleurige en gevuld bloemige rassen. De belangrijkste groepen zijn:

1: Trompet; 1 bloem per steel. De trompet is langer dan de bloemblaadjes. Deze bekendste van alle narcissen vallen op door de forse, trompetvormige bijkronen. Iedere stengel draagt maar één bloem.
2: Groot-kronig; 1 bloem per steel. De trompet is langer dan 1/3 van de lengte van de bloemblaadjes maar niet langer dan de bloemblaadjes zelf. Deze bloemen lijken op trompetnarcissen. Het verschil zit in de bijkroon die, zoals de naam aangeeft, langer is.
3: Klein-kronig; 1 bloem per steel. De trompet is niet langer dan 1/3 van de lengte van de bloemblaadjes. Deze bloemen lijken op trompetnarcissen. Het verschil zit in de bijkroon die, zoals de naam aangeeft, korter is.
4: Dubbel; 1 of meer bloemen per steel. Verdubbeling van bloemblaadjes of een dubbele trompet of beide.
5: Triandrus; 1 of meer bloemen per steel. Bloemblaadjes wijzen sterk naar achteren.
6: Cyclamineus; 1 bloem per steel. Bloemblaadjes wijzen naar achteren. Bloem ten opzichte van de steel naar de grond gebogen.
7: Jonquilla; 1 tot 5 bloemen per steel. Hol- of trechtervormig trompetje. Ze bloeien met trossen kleine, vaak heerlijk geurende bloemen, die op wilde narcissen lijken.
8: Tazetta; 3 tot 20 bloemen per (stevige) steel. Bloemblaadjes wijzen niet naar achteren. Vaak geurend. Iedere stengel kan talrijke bloemen dragen, tot twintig stuks.
9: Poeticus; meestal 1 bloem per steel. Bloemblaadjes zuiver wit. Cup zeer kort of schijfvormig, vaak geel met groen hart en soms oranje rand. Meestal geurend. De sterk geurende bloemen hebben witte bloemblaadjes. De bijkroon is geel.
10: Spleet-kronig, onderverdeeld in twee groepen:
a: Kraag-Narcis; de cup ligt opengeslagen over de bloemblaadjes. Meestal in 2 groepen van 3.
b: Vlinder-Narcis; de cup ligt opengeslagen maar ietwat gedraaid over de bloemblaadjes.
11:Wilde narcissen: Er bestaan talrijke, bijzonder mooie soorten, van groot tot klein.

NARCIS KLEUREN EN VORMEN

Zonnig geel en stralend wit zijn de basiskleuren van de bloemen, maar er zijn veel kleurschakeringen en zelfs meerkleurige narcissen. Kenmerkend voor alle narcissen zijn de duidelijke bijkronen, die trompet- tot schotelvormig zijn.

NARCIS SYMBOLIEK

De narcis staat voor westerlingen symbool voor zelfzucht en ijdelheid, maar ook als symbool voor een nieuw begin, omdat de narcis een nieuw seizoen aankondigt. In het Oosten wordt de narcis als een symbool voor treurige liefde gezien en de Arabische betekenis van narcis is dienaar. De narcis kent een dramatische legende. Het verhaal vertelt dat narcis is afgeleid van Narkissos, een beeldschone jongeling uit de Griekse mythologie. Narkissos ging zo op in het jagen dat hij de nimf Echo, die een oogje op hem had, niet zag staan. Dat liet Echo niet op zich zitten. Ze zorgde ervoor dat Narkissos, toen hij wilde drinken bij een beek, zo verliefd werd op zichzelf dat hij dagenlang naar zijn spiegelbeeld in het water staarde. Uiteindelijk viel hij uitgeput in het water en verdronk. Op die plek ontlook een bloem die Narkissos in schoonheid evenaarde: de narcis. De bloem stond symbool voor zelfzucht en ijdelheid.

NARCISSEN KOPEN

Koop stevige, onbeschadigde bollen. Plant deze zo spoedig mogelijk na het kopen. Te lang bewaren leidt tot uitdroging. Koop nooit verdroogde, zachte of beschimmelde bollen of bollen met donkere vlekken. Koop zo groot mogelijke, gezonde bollen met onbeschadigde en gladde schillen. Koop nooit bollen die zacht, beschadigd of beschimmeld zijn. Controleer ze goed en neem ook geen bollen waarvan de schillen loslaten. Meer kooptips.

NARCISSEN PLANTEN

Plant de bollen in de herfst in voedselrijke, doorlatende grond op een plek in de zon tot halfschaduw. In te natte grond kunnen de bollen gaan rotten. Plant de bollen niet direct onder een boom met een ondiep wortelstelsel. Die zou aan de bloemen te veel water en voedingsstoffen kunnen onttrekken. Ook in kuipen en potten gedijen vrijwel alle narcissen goed. De potten mogen buiten blijven, maar hebben bescherming tegen vorst nodig. Meer planttips.

NARCIS VERZORGING

Verwijder in het voorjaar de uitgebloeide bloemen. Snij de bloemstengels kort boven de grond af, maar laat de bladeren staan.

NARCIS VERWILDERING

Te groot of te dicht geworden pollen opgraven, delen en de broedbollen eraf halen. Plant de broedbollen direct uit of bewaar ze tot het najaar op een koele plaats. Verwilderingstips.

NARCIS BLOEMSIERKUNST

Voor het gebruik als snijbloemen snijdt u narcissen ’s morgens. Ze zijn dan langer houdbaar. Narcissen blijven langer vers als ze net voor de bloei worden gesneden en in vochtige doeken worden gerold. Wilt u narcissen voor de vaas snijden, laat dan de bladeren staan. Combineer narcissen in de vaas niet met andere bloemen. Deze verdragen het slijm dat narcissen afscheiden niet, tenzij je bloemenvoeding aan het water toevoegt. Alle delen van narcissen bevatten giftige stoffen.
Snij de stelen ongeveer 3-5 cm schuin af.
Zet de narcissen in een vaas met schoon water.
Zet je bloemen niet in de buurt van de fruitschaal. Fruit geeft van nature ethyleengas af en dat zorgt ervoor dat bloemen sneller verouderen.

MODEL VOOR DICHTER
De narcis inspireerde omstreeks 1805 William Wordsworth, de grote Engelse dichter tot het gedicht Daffodils dat nog steeds het meest geciteerde gedicht van de Engelse literatuur is:

‘Daffodils’ and ‘Wordsworth’
I wandered lonely as a Cloud
That floats on high o’er Vales and Hills,
When all at once I saw a crowd
A host of dancing Daffodils;
Along the Lake, beneath the trees,
Ten thousand dancing in the breeze.
The waves beside them danced, but they
Outdid the sparkling waves in glee: —
A poet could not but be gay
In such a laughing company:
I gazed — and gazed — but little thought
What wealth the show to me had brought:
For oft when on my couch I lie
In vacant or in pensive mood,
They flash upon that inward eye
Which is the bliss of solitude,
And then my heart with pleasure fills,
And dances with the Daffodils.
Of dit gedicht ertoe heeft geleid dat er “dichternarcissen” bestaan, is niet zeker …

CULTIVARS NARCIS

Narcissus 'Standard Value'

  Trompet narcis
 Bloeiperiode: maart – mei
 Bloeihoogte: 35-50 cm

 De Trompetnarcis dankt zijn naam aan de markante vorm van de bijkronen (trompetten). Deze zijn even lang of zelfs
 langer dan de omringende bloembladeren. Ze dragen slechts een bloem per stengel, sommige geuren licht. De meest voorkomende kleur is zonnegeel, maar er zijn ook witbloeiende en tweekleurige rassen met witte, oranje of roze bloembladeren. Bij de tweekleurig bloeiende rassen hebben de kroon en de bijkroon verschillende kleuren. Trompetnarcissen zijn ideaal voor verwildering. De bladeren moeten helemaal geel en verwelkt zijn, voor u ze mag afsnijden of maaien.

Narcissus 'Ice Follies'Grootkronige narcis
 Bloeiperiode: april – mei
 Bloeihoogte: 50 cm – Plantdiepte en afstand: 10-20 cm 

 Grootkronige narcissen hebben ver geopende bijkronen, die meer dan een derde van de lengte van de buitenste   kroonbladeren bereiken. De bijkronen zijn echter nooit langer dan de buitenste kroonbladeren. Er zijn wit bloeiende   rassen, maar ook gele rassen, tweekleurige rassen met een krans in wit, geel, oranje of rood. Ze geuren heerlijk. Bollen met twee punten worden dubbele neuzen genoemd en brengen meestal ook twee bloemen voort. Roze   bloeiende rassen houden van half beschaduwde plaatsen, beschermd tegen de middagzon.  

Kleinkronige narcis Kleinkronige narcis
 Bloeiperiode: maart – mei 
 Bloeihoogte: 25-50 cm 

 Plantafstand: 5-7,5 cm      

 Kenmerkend voor kleinkronige narcissen is de korte cup of bijkroon, die maximaal 1/3 bedraagt van de lengte van de
 buitenste bloembladeren. De kroon en de bloembladeren kunnen contrasterende kleuren hebben. Kleinkronige narcissen zijn langlevende bolgewassen die geen problemen geven en waaraan u lange tijd plezier kunt beleven.

 

Narcissus 'Pink Paradise'

 Dubbele narcis of gevulde narcis
 Bloemkleur: geel, wit en rood  
 Bloeiperiode: 30-40 cm
 Bloeihoogte: 30-40 cm

 Plantafstand: 5-7,5 cm 
 De bloemen van de Dubbele Narcissen hebben meerdere lagen en zijn nooit hetzelfde. Deze unieke bloemen zijn
 prachtig wanneer ze in bloei staan en hebben dan of een hele volle bloemkop of een bloemkop met kortere, kleinere blaadjes in contrasterende kleuren. Dubbele narcissen hebben vaak één bloem op een stengel, maar soms ook meerdere. Periodes met veel wind of regen kunnen de bloem laten breken, plant deze narcissen daarom op beschutte locaties.

Narcis Triandrus Narcis Triandrus 
 Bloemkleur: wit en geel tweekleurig
 Bloeiperiode: maart – april
 Bloeihoogte: 25-30 cm
 Plantafstand: 5 cm

 Deze narcissen groeien in het wild in Spanje en Portugal. Ze zijn meerbloemig met 2 tot 6 bloemen op een stengel.
 Deze kleine narcissen bloeien later dan de grotere soorten.

 

Narcissus 'All White'

 Narcis Cyclamineus
 Bloemkleur: verschillende kleuren geel
 Bloeiperiode: maart – april (tot in mei)
 Bloeihoogte: 25-30 cm
 Plantafstand: 5 cm / Plantdiepte: 
10 cm
 Dit zijn de kleinere soorten uit de Narcissen familie. Ze lijken een beetje op Cyclamen door de lichtelijk terug geslagen
 bloemblaadjes. Ze geeft één bloem per stengel. 
Narcissen Cyclamineus Tête à Tête zijn één van de meest gebruikte narcissen voor potten, bloemstukjes en borders. De elegante bloemen staan met hun kleine trompetjes dicht naast elkaar op sterke steeltjes. Narcissen Cyclamineus Tête à Tête bloeien lang en komen gemakkelijk het volgend jaar terug.

Narcissus 'Sailboat'

  Narcis Jonquilla
 Bloemkleur: geel, wit en geel, geel en oranje
 Bloeiperiode: april – juni
 Bloeihoogte: 25-35 cm
 Plantafstand: 5-7,5 cm 
 Deze narcissen bloeien vrij laat en zijn enigszins vorstgevoelig. In streken met een ruw klimaat hebben ze een goed
 beschutte standplaats nodig. De zuivere soort heeft twee tot zes diepgele, intens geurende, sierlijke bloemen op elke slanke, ronde stengel. Iedere bloem bestaat uit een krans van breed ovale bloembladeren en een kleine, schotelvormige bijkroon. De bladeren zijn grasachtig en smal.

Narcissus 'Cragford'

 Narcis Tazetta
 Bloemkleur: wit en gele bloemdek kleuren met witte, gele en oranje cups. 
 Bloeiperiode: maart – april
 Bloeihoogte: 15-35 cm

 Plantafstand: 5 cm 
 De rassen van de Tazetta Groep zijn ontstaan uit kruisingen van de uit het Middellandse-Zeegebied afkomstige,
 vorstgevoelige soort Narcissus tazetta met de sterke Narcissus poeticus (poëticus- of dichternarcis). Ze hebben geurende, dichte trossen van vier tot tien bloemen per stengel. Deze narcissen zijn vorstgevoelig en hebben ’s winters in de volle grond bescherming nodig. Bijzonder populair is de ‘Paper White’, een ras dat tot 15 sterk geurende, stervormige witte bloemen per stengel kan krijgen. De planten zijn niet winterhard en worden in ons klimaat voornamelijk voor de vervroegde bloei rond Kerstmis als kamerplanten aangeboden. Koop zo groot mogelijke bollen. Deze kunnen vier tot tien bloemen per stengel krijgen, soms zelfs meer.

Narcissus 'Actaea'

 Narcis Poeticus  
 Bloemkleur: wit of geel (evt. oranje kroon)
 Bloeiperiode: april – mei
 Bloeihoogte: 30-40 cm
 Plantafstand: 7,5 cm
 Deze narcissen worden ook wel Dichter narcissen of witte narcissen genoemd. Ze zijn wijd verbreid in de landen rond de Middellandse Zee. Typerend voor de zuivere soort zijn de zuiver witte bloemblaadjes en de zeer kleine bij  kronen, die vaak een groenachtig oog hebben met een oranjerode rand. Een veel voorkomende variëteit is Narcissus poeticus var. recurvus. De lang houdbare bloemen verspreiden een intense, aromatische geur. De bloembladeren zijn teruggeslagen en de zeer ondiepe, groenachtig gele bijkronen hebben een karmijnrode rand. Daarnaast bestaan er ook enkele rassen die uit kruisingen met de wilde soort zijn ontstaan.

Narcissus 'Cassata'

 Spleetkronige narcis
 Bloemkleur: geel, wit en oranje gele witte kronen
 Bloeiperiode: april – mei  
 Bloeihoogte: 40-50 cm
 Plantafstand: 7,5 cm 
 Kenmerkend voor de split kroon narcis, ook wel spleetkronige narcis genoemd, zijn de diep gespleten, halskraagachtig
 gerimpelde bijkronen, die soms sterk op de kronen zijn teruggeslagen. Het aantal spleten varieert per kroon.

Rassen in roze of abrikooskleurige tinten houden van een plaats in de halfschaduw. In de volle zon verbleken ze al snel.

Wilde narcissen – Dwergnarcis
Bloeiperiode: maart – mei
Bloeihoogte: tot 30 cm
Van deze narcissen bestaat een grote verscheidenheid aan vormen en kleuren. Vaak hebben de planten meer bloemen op een stengel. Onder de talrijke rassen komen vroege en late bloeiers voor. Ze zijn geschikt voor kleine tuinen en rotstuinen. 
Een bekende wilde soort onder de kleine narcissen is Narcissus bulbocodium. 

Narcissus 'Golden Bells' Narcis bulbocodium
 Bloemkleur: diepgeel
 Bloeiperiode: februari – maart
 Bloeihoogte: 15 cm
 Plantafstand: 5 cm

 Narcissus bulbocodium of Hoepelroknarcis heeft een opvallende schuin naar boven wijzende smalle trompet en bloeit
 vroeg in het voorjaar. Ze is inheems in Algerije, Marokko, Spanje en Portugal. Omdat het in Noord-Europa net iets te koud is, verwildert ze niet zo goed als gezegd wordt. Een veredelaar heeft echter de wilde bulbocodium narcis gekruist met een rijk bloeiende jonquilla narcis. Het resultaat is een turbo bulbocodium; grote bloemen met een mooie kleur en een narcis die de tuin of de pot kan versieren met een heerlijke voorjaarsbries.

Narcissus pseudonarcissus

 Narcissus lobularis
 Bloemkleur: geel
 Bloeiperiode: maart – april
 Bloeihoogte: 20 cm

 Plantafstand: 7,5 cm 
 Narcissus pseudonarcissus lobularis is een vroeg bloeiende wilde narcis: in maart ontluiken de bloemen. De
 kelkblaadjes zijn licht geel (tegen het witte aan) en de trompet is fel geel. Deze narcis is inheems in Noord-Frankrijk, Wallonië en in de Eifel (D). Dit soort leent zich uitstekend voor verwildering.
 

 Narcis canaliculatusNarcis canaliculatus
 Bloemkleur: wit met gele cup
 Bloeiperiode: maart – april
 Bloeihoogte: 15 cm
 Plantafstand: 5 cm  
 Dit is een dwerg narcis die soms wordt geclassificeerd in de Tazetta groep. Elke stengel kan 6 lekker ruikende
 bloemen hebben. De bladeren zijn vaak een beetje groter dan de bloemstengel.

 

Narcis odorus Narcis odorus 
 Bloemkleur: geel
 Bloeiperiode: maart – april
 Bloeihoogte: 15 cm
 Plantafstand: 5 cm  
 Erg mooi voor in een rotstuin. Extreem droge zomers worden getolereerd.